Türkiye'nin Çip Hikayesi: TESTAŞ ve Samsung'ın Ortak Projesi
Türkiye'nin çip hikayesi, yarım asır önce Ankara'da kurulan TESTAŞ'ın kapısından başlamıştır. 1970'lerde, Türkiye bu teknoloji sektörüne girmeyi riskli ancak potansiyel olana kadar cesaret göstermiştir. TESTAŞ, Amerikan Exar firmasından teknoloji transferi yaparak ve kendi Ar-Ge kapasitesini inşa etmeye çalışırken, 1980'lerde Samsung ile ortak bir proje planı yürüttüğüne dair umutlar vardı. Ancak bu projenin hayata geçirilmesi için gereken yatırım, kamu tarafının geri adım atması nedeniyle gerçekleşmedi.
TESTAŞ'ın Kaderi ve Samsung'un Türkiye Planı
Can Gür, Samsung'un Türkiye temsilciliğini yürüten kişi olarak, 1980'larda Ankara ve Aydın'daki TESTAŞ tesislerini yerinde inceledi. Bu değerlendirme, Türkiye'nin Avrupa ve Orta Doğu pazarlarına yakınlığı, mevcut tesislerin varlığı ve yetişmiş insan kaynağı için ciddi bir avantaj olarak görülüyordu. Plan netti: TESTAŞ ile Samsung ortak olacak, tesisler büyütülecek ve Türkiye bölgesel bir yarıiletken üretim üssüne dönüşecekti. Ancak bu planın hayata geçirilmesi için gereken 20 milyon dolarlık yatırım, Türkiye tarafından karşılanamadı.
Türkiye'nin Yenileri: Yongatek ve Çelik
40-50 yıl sonra, Türkiye'nin çip sektöründe yeni bir ilerleme gösterilmiştir. Yongatek, Türkiye'nin en büyük beyaz eşya üreticilerinden Beko ile birlikte HIT-30 programı kapsamında mikrodenetleyici (MCU) geliştirme çalışmaları yürütüyor. Çelik MCU, 48 MHz frekansında çalışan, RISC-V tabanlı ve ARM bağımlılığını aşan çip olarak tasarlanmıştır. Bu projenin teknik ve stratejik önemi, Türkiye'nin yaygın biçimde kullanılan çiplerin en azından bir bölümünü üretebilmek için önemli olduğunu göstermektedir.
Çelik MCU: Teknoloji ve Strateji
Çelik MCU, 32 bit mimariye sahip ve PWM motor kontrol modülleri, ADC sensör okuyucular, timer ve watchdog güvenlik sistemlerinin yanı sıra UART, I2C ve SPI gibi temel haberleşme protokolleri tek çip üzerinde yer alıyor. Çipin donanım özellikleri, beyaz eşyaların giderek artan IoT gereksinimlerini destekleyecek şekilde şekillendirildi.
Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ve Geleceği
Türkiye'nin çip üretim kapasitesinin artırılması için HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında 5 milyar dolar kaynak ayrılmış durumda. Bu bütçeyle, Türkiye'ye 65 nanometre ve daha ileri (daha düşük nanometrelerde) üretim kapasitesine sahip olmak hedefleniyor. Ancak, Çin'in Tayvan'ı alması ve ABD'nin bu konuda küresel adımlar atması gibi gelişmeler, Türkiye için çip sektöründe daha fazla yatırım yapma gerekçesi sunmaktadır.
