Tarih Öncesi İnsanların Bitkisel Gıda İşleme Yeteneği
Arkeologlar, tarihin öncesi dönemdeki insanlarin sadece eti yiyerek beslendiği ve “etobur” diyet modasının bir şekilde o zamanlara dayandığı fikrinin yanlış olduğunu ortaya koymuştur. Tıpkı modern insanlar gibi, atalarımız da bitkisel gıdaları işleyerek tüketmiş ve bu sayede çeşitli sağlık faydaları elde etmişlerdir.
Bitkisel gıdaların tükendiği kanıtlanıyor
Australya Ulusal Üniversitesi'nden arkeolog Dr. Anna Florin, tarih öncesi insanların erken dönem bitkisel gıda kullanımını gösteren bir dizi çalışmayı inceleyen araştırmacılar tarafından keşfedilen önemli bulgulara referans vererek, “Atalarımızın bundan binlerce yıl önce yabani tohumları öğüttüğünü, nişastalı yumruları dövüp pişirdiğini ve acı yemişleri zehrinden arındırdığını” belirtiyor. Bu bulgular, “paleolitik etçiller” hakkındaki popüler efsaneyi çürüterek tarih öncesi atalarımızın çeşitli bitkisel kaynaklar kullandığını gösteriyor.
Protein zehirlenmesi riski ve bitkisel gıdaların faydaları
Bilim insanları, insan vücudunun proteinlerin metabolizmasına kapasitesinin sınırlı olduğunu belirtiyor. Karaciğerimizin proteinlerin yapı taşı amino asitlerin kandaki seviyelerini koruma kapasitesi sınırlı olduğu için, aşırı etobur beslenmenin “protein zehirlenmesi” riski yaratabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle bitkisel gıdalar, yalnızca önemli besin maddelerini ve biyoyararlanımı sunmakla kalmayıp, proteinin yanı sıra gerekli kalorileri de sağlar.
İnsanların evrim sürecindeki rol
Araştırmacılar, ilk insanların Taberiye Gölü'nün güneybatısında gıda işlediğini saptadı ve buradaki 23 bin yıllık Ohalo II arkeolojik alanında, bitkilerin toplanıp işlenmesinden sonra korunmuş 150 binden fazla fosil keşfetti. Yabani tahıllar ve küçük tohumlu çeşitli yabani otlar da dahil olmak üzere, kömürleşmiş ot tanelerinin bolluğu nedeniyle sıradışı görünen fosilleri tanımladılar.
Ayrıca, “pişirme, dövme ve öğütme” gibi bitki işleme uygulamalarına dair kanıtlar da bulunmuştur. Bu işlemlerin, bitkisel gıdalardan elde edilen besinlerin ve enerjinin daha etkili bir şekilde “açığa çıkarılmasını” ve sindirime hazır hale gelmesini sağladığını, yiyecekleri de daha lezzetli yaptığını belirtiyorlar.
Evrim sürecindeki bitkisel gıda kullanımı
Türümüz, neredeyse her şeyi akşam yemeğine dönüştürebilen, bitki seven, alet kullanan gurmeler olarak evrimleşti. Bu süreçte, insanlar bitkisel gıdaları işleme yeteneği kazanarak temel kalori ve besin maddelerinin kilidini açmışlardır. Bu sayede küresel çapta çeşitli ortamlara girip gelişmişlerdir.
