Hatay’da Yıkımın İçinde Umut Büyüyenler
Depremin üzerinden üç yıl geçti. Depremin etkilediği kentler, öyle böyle bir toparlanma sürecine girdiler, Hatay hariç. Elektrik, su, yol gibi temel ihtiyaçlara ulaşmanın bile bir lüks haline geldiği Hatay’da yaşam halen çok zor. Yıkımın ve acının izleri her yerde duruyor. Ancak tüm bunlara rağmen Hatay’daki büyük bir dayanışma ve umut da var.
Depremin ilk aylarında sağlık, barınma, iş bulma, eğitim gibi nedenlerle kenti terk etmek durumunda kalan Hataylılar, kentlerine uzun bir süre uzak kalamadılar. Ciddi bir kısmı geri döndü, bir kısmı İstanbul-Hatay, Ankara-Hatay, Mersin-Hatay gibi ikili yaşamlar yaşıyor. Memleketleri Hatay’dan ellerini çekmediler, çekemediler.
“Her gün gözlerimiz dolsa da biz burayı terk edemeyiz. Çünkü Antakya her yerden farklıdır. Çünkü Antakya dünyada çok az yerin sahip olacağı bir hoşgörü kültürüne sahiptir.”
Bu söz, Hataylı dostumun ve sevgili Nidal’ın söylediği gibi, Antakya’nın benzersiz özelliklerini vurguluyor. Depremden bu yana geçen bu ağır günlerde, devlet erkanı fotoğraf peşindeyken, bazı “ünlüler” Instagram postu vermeye çalışırken, Hatay’da birçok insan sessizce dayanışmayı örgütledi.
Buradayız Hatay, depremden bu yana gençlerin bir araya gelebilecekleri, birlikte düşünebilecekleri ve söz üretebilecekleri zeminlere ihtiyacı olan Hatay’da, toplumsal diyaloğun güçlendirilmesine öncülük ediyor. Müge Ayan: Talebeyiz Biz Derneği olarak İstanbul’da gençlerle yürüttüğümüz çalışmaların tamamını 6 Şubat depremlerinin ardından Hatay’a taşıdık. İlk dönemin acil ihtiyaçları zamanla yerini çok katmanlı, uzun soluklu ihtiyaçlara bıraktı.
“Sanatın sunduğu ortak üretim alanları bir buluşma zemini sağlıyor. Atölyeler, sergiler, paneller ve yayınlar gençlerin söz kurabilecekleri alanlar açıyor, onların yaşadıkları dünyayı kendi dilleriyle anlatabilmelerini mümkün kılıyor.”
Bu alternatif ilişkilenme ve dayanışma biçimleri, özellikle 14-18 yaş aralığındaki gençlerin söz kurabileceği alanların neredeyse hiç varlık bulmadığı bir bağlamda, onların sesine kulak vermeye ve sözünü çoğaltmaya çağırıyor bizi. Ezgi Harbelioğlu: Hatay’da yalnızca binalar değil, hayatlar, alışkanlıklar ve gelecek planları da yerle bir oldu.
“Buradayız Hatay” dernek, hijyen, su ve eğitim materyali dağıtımlarını büyük ölçüde gönüllü emeğiyle yürüttü. Ardından yerel ekonominin yeniden ayağa kalkmasına katkı sunmak amacıyla 26 esnafı ayni desteklerle güçlendirdi; kapalı dükkânların ışıkları yeniden yandı.
Depremin ikinci yılında açılan Buradayız Hatay Dernek Merkezi ise bu hikâyenin kalbi haline geldi. Gençlerin ders çalışabildiği bir kütüphane, kültür-sanat etkinliklerine ev sahipliği yapan bir alan ve dayanışmanın gündelik hayata karıştığı bir buluşma noktası...
“Yaratıcı yönelim, özellikle 14-18 yaş aralığındaki gençlerin söz kurabileceği alanların neredeyse hiç varlık bulmadığı bir bağlamda, onların sesine kulak vermeye ve sözünü çoğaltmaya çağırıyor bizi.”
Aradan geçen üç yılın ardından Hatay hâlâ zor bir yer. Ama Buradayız Hatay’ın hikâyesi şunu gösteriyor: Umut, büyük sözlerden değil, ısrarla sürdürülen küçük ama kararlı adımlardan doğuyor.
Adalet Peşinde Aileleri
Bu süreçte, depremde yakınlarını kaybeden ailelerin bir araya gelerek adalet talep ettiği Adalet Peşinde Aileleri platformuna katıldım. Biz APA Aileleri olarak tam da bunu savunuyoruz ve bunun için yılmadan, durmadan mücadele ediyoruz.
“Birlikte olursak ayağa kalkarız.”
Nesrin Burç: Depremden sonra Hatay’da ayakta kalmak yalnızca fiziksel değil; duygusal, toplumsal ve ekonomik bir mücadeleydi. İlk günlerde hepimiz yorgun, kırgın ve belirsizliğin içindeydik. Ama kadınlarla yan yana geldiğimizde ortak bir cümle kendiliğinden ortaya çıktı: “Birlikte olursak ayağa kalkarız.” Defne Kadın Kooperatifi bu dayanışma duygusuyla yeniden örgütlendi. İlk olarak en acil ihtiyaçlara yöneldik; çocuklar, yaşlılar, hijyen ve gıda gibi konularda hızlı bir destek ağı kurduk.
“Gelen yardım tırlarını kadınlar gece yarılarına kadar indirip ayırıyor, sabah saat 10’da tüm ihtiyaç paketleri dağıtılmış oluyordu.”
Bugün geldiğimiz noktada: Doğrudan üretime yaklaşık 50 kadın katıldı, yüzlerce depremzedenin temel ihtiyaçları düzenli olarak karşılandı, kooperatif bahçesine kurduğumuz çadırlarda evi yıkılan kadınlar hem konakladı hem de üretime katıldı, sosyal medyayı aktif kullanıp tüm süreci şeffaf biçimde duyurarak büyük bir gönüllü ağı oluşturduk, tüketici kooperatifleriyle iş birliği yaparak ürünleri güvenilir kanallara ulaştırdık. Deprem sonrası başlayan dayanışmanın en kritik ayaklarından biri de çiftçilerle kurduğumuz iş birliğiydi.
“Yaratıcı bir eylemlilik, özellikle 14-18 yaş aralığındaki gençlerin söz kurabileceği alanların neredeyse hiç varlık bulmadığı bir bağlamda, onların sesine kulak vermeye ve sözünü çoğaltmaya çağırıyor bizi.”
